کالسکه جرثقیل سقفی (Open Winch Carriage / Hoist Trolley) شاسی متحرک و هسته مکانیکی اصلی در جرثقیل‌های سقفی دو پل و جرثقیل‌های دروازه‌ای است. این سازه مهندسی وظیفه دارد کل مجموعه وینچ بالابری، الکتروموتور، درام سیم‌بکسل، گیربکس و تابلو برق را در جهت عرضی (Cross Travel) روی ریل‌های نصب‌شده بر روی دو شاه‌تیر حرکت دهد. کیفیت طراحی و ساخت کالسکه، تضمین‌کننده بالانس وزنی، عدم سایش لبه چرخ‌ها و ایمنی بارهای سنگین تا تناژهای بالای ۱۰۰ تن است. جهت سفارش ساخت، بازسازی یا استعلام قیمت انواع کالسکه جرثقیل سقفی با کارشناسان قطعات و اجزای جرثقیل سقفی قلی‌زاده تماس حاصل فرمایید.
سفارش ساخت و استعلام قیمت کالسکه جرثقیل سقفی (Trolley)
برای دریافت پیش‌فاکتور ساخت یا تهیه کالسکه کامل، کافیست فاصله مرکز تا مرکز ریل‌های پل (Wheel Gauge)، تناژ باربرداری و کلاس کاری (FEM/ISO) را به متخصصین ما اعلام کنید.
کالسکه جرثقیل سقفی چیست و چه نقشی دارد؟
در یک جرثقیل سقفی، سه بعد حرکتی وجود دارد: حرکت طولی در سالن (Long Travel)، حرکت عمودی بار (Hoisting) و حرکت عرضی (Cross Travel). در جرثقیل‌های تک‌پل، بالابر معمولاً از لبه پایینی تیر I آویزان می‌شود (Monorail Hoist)، اما در جرثقیل‌های دوپل و دروازه‌ای، به علت تناژ بالا و ضرورت ثبات سازه، از کالسکه جرثقیل (Crab / Trolley) استفاده می‌شود. کالسکه سازه‌ای فولادی مستحکم است که روی ۴ یا ۸ چرخ فولادی سوار شده و مستقیماً روی ریل‌های فوقانی دو پل حرکت می‌کند. این قطعه بار اعمال‌شده از درام و سیم‌بکسل را بدون لرزش به شاه‌تیرها و سپس به ستون‌های سوله منتقل می‌کند.
اجزای اصلی تشکیل‌دهنده کالسکه جرثقیل سقفی
یک کالسکه استاندارد صنعتی از تلفیق قطعات دقیق مکانیکی و الکتریکی تشکیل یافته است:
- شاسی و استراکچر فولادی: بدنه صلب ساخته‌شده از پروفیل‌های سنگین یا ورق‌های ضخیم فولادی (ST52 یا ST37) با جوشکاری مهندسی جهت تحمل گشتاورهای پیچشی و بار سنگین درام.
- مجموعه چرخ‌های کالسکه (Crane Wheels): معمولاً از جنس فولادهای عملیات حرارتی شده نظیر MO40 (فولاد ۴۲CrMo4) با سختی سطحی بالا همراه با بلبرینگ‌های صنعتی کف‌گرد و شیاردار.
- سیستم محرکه عرضی: موتورگیربکس جرثقیل (مانند SEW یا دماگ) به همراه سیستم ترمز الکترومغناطیسی جهت حرکت یکنواخت چرخ‌ها.
- مجموعه بالابر (وینچ، درام و گیربکس اصلی): درام سیم‌بکسل، کمربند درام (Rope Guide) و گیربکس خورشیدی یا هلیکال بالابری.
- سیستم ترمزها: لنت و سیستم ترمز اضطراری برای توقف سریع و ایمن کالسکه در جهت‌های رفت و برگشت.
- ضربه گیرها (Buffers): ضربه‌گیرهای پلی‌اورتان یا هیدرولیکی در چهار گوشه کالسکه برای جلوگیری از برخورد شدید به استپرهای انتهای پل.
- لیمیت سوئیچ‌های عرضی: سنسورهای قطع‌کن کورس حرکتی جهت توقف خودکار کالسکه در انتهای مسیر ریل.
مزایای استفاده از کالسکه در جرثقیل‌های دو پل
استفاده از سیستم کالسکه سوار بر دو پل در مقایسه با بالابرهای آویز تک‌پل مزایای فنی و اقتصادی چشمگیری ایجاد می‌کند:
- دستیابی به بیشترین ارتفاع قلاب (Max Hook Height): از آنجا که بالابر و درام بر روی پل‌ها قرار دارند (و نه زیر آن‌ها)، قلاب جرثقیل تا بالاترین سطح ممکن زیر سقف سوله بالا می‌آید.
- پایداری بی‌نظیر و تحمل تناژهای فوق‌سنگین: کالسکه بهترین بستر برای بارهای ۵ تن تا بالای ۱۰۰ تن در صنایع سنگین نظیر فولاد، ریخته‌گری و قالب‌سازی است.
- تعمیر و نگهداری آسان و ایمن: در جرثقیل‌های دارای کالسکه، راهروهای بازرسی (Walkway) روی پل تعبیه می‌شود؛ در نتیجه تکنسین‌ها برای سرویس موتور، تعویض لنت یا سیم‌بکسل مستقیماً و با امنیت بالا روی پل مستقر می‌شوند.
- امکان نصب وینچ کمکی (Auxiliary Hoist): روی یک شاسی کالسکه می‌توان دو درام بالابری (یک وینچ اصلی با تناژ بالا و یک وینچ فرعی با سرعت بالا) نصب نمود.
جدول مشخصات فنی کالسکه جرثقیل سقفی بر اساس تناژ
| ظرفیت باربرداری | تعداد چرخ کالسکه | سرعت حرکت عرضی (Cross Travel) | سیستم کنترل حرکتی | کاربری متداول |
|---|---|---|---|---|
| ۵ تا ۱۰ تن | ۴ چرخ چدنی/فولادی | ۵ الی ۲۰ متر بر دقیقه | تک‌سرعته / دو سرعته / اینورتر | کارگاه‌های ماشین‌کاری، انبار قطعات و مونتاژ سبک |
| ۱۶ تا ۳۲ تن | ۴ الی ۸ چرخ فولاد MO40 | ۵ الی ۲۵ متر بر دقیقه | اینورتر (VFD) با استارت/استپ نرم | صنایع قالب‌سازی، سالن‌های تولید قطعات بتنی و لوله |
| ۵۰ تن به بالا | ۸ الی ۱۶ چرخ بوژی‌دار | متغیر بر اساس استاندارد پروژه | اینورتر حلقه بسته (Closed-Loop) | خطوط فولادسازی، بنادر، نیروگاه‌ها و صنایع فلزی سنگین |
عوامل مؤثر بر قیمت کالسکه جرثقیل سقفی
هزینه طراحی، ساخت و تأمین کالسکه جرثقیل سقفی وابسته به چند شاخص مهندسی کلیدی است:
- فاصله بین دو ریل پل (Wheel Gauge): هرچه دهانه کالسکه پهن‌تر باشد، تناژ فولاد مصرفی شاسی و گشتاور مقاوم آن افزایش می‌یابد.
- برند تجهیزات محرکه: استفاده از موتورگیربکس‌های برندهای اروپایی (نظیر Demag یا SEW) در مقایسه با برندهای چینی یا ایرانی تفاوت قیمت ایجاد می‌کند.
- سیستم کنترل سرعت و درایو اینورتر: مجهز بودن کالسکه به تابلو برق تخصصی دارای اینورتر جهت مهار لرزش بار، مستقیماً بر قیمت تمام‌شده اثرگذار است.
- نو یا استوک بودن (تهیه وینچ‌های آلمانی بازسازی‌شده): برای صرفه‌جویی در هزینه‌ها، خرید کالسکه‌های فابریک دماگ یا اشتال استوک با اورهال کامل، گزینه‌ای بسیار اقتصادی است.
نکات کلیدی در بازرسی و تعمیرات کالسکه جرثقیل سقفی
به دلیل تمرکز تمام وزن بار بر روی ۴ یا ۸ چرخ کالسکه، استهلاک مکانیکی در این ناحیه بالا است. موارد زیر در بازرسی‌های دوره‌ای باید رعایت شوند:
- سایش فلنج چرخ‌ها (Wheel Flange Wear): در صورت عدم تراز دقیق ریل‌های روی پل یا انحراف شاسی کالسکه، لبه چرخ‌ها خورده شده و صدای سوت شدیدی ایجاد می‌شود.
- روانکاری گریس‌خورها و بیرینگ‌ها: شفت و بلبرینگ چرخ‌ها و چرخ‌دنده‌های باز کالسکه باید طبق چک‌لیست ماهانه روانکاری شوند.
- تست لنت‌های ترمز عرضی: لنت ترمز حرکت کالسکه باید مرتباً بررسی شود تا از سر خوردن کالسکه پس از رها کردن کلید فرمان جلوگیری شود.
- کنترل پیچ‌های اتصالی شاسی: پیچ‌های پایه گیربکس و یاتاقان‌های کالسکه باید با آچار ترکمتر بازرسی گردند.
سفارش ساخت و بازسازی کالسکه با جرثقیل قلی‌زاده
مجموعه مهندسی جرثقیل قلی‌زاده با ده‌ها سال سابقه اجرایی، آمادگی دارد انواع کالسکه‌های جرثقیل سقفی را بر مبنای استانداردهای روز FEM و DIN طراحی و تولید نماید. همچنین خدمات تأمین کالسکه‌های فابریک اروپایی، تعویض چرخ‌های خورده‌شده، ارتقای بالابر و اورهال کامل کالسکه در محل کارخانجات سراسر کشور با ضمانت کارکرد ارائه می‌گردد. جهت دریافت مشاوره رایگان با ما در تماس باشید.
سؤالات متداول درباره کالسکه جرثقیل سقفی
تفاوت کالسکه جرثقیل (Crab) با ترولی آویز (Trolley) چیست؟
ترولی آویز برای جرثقیل‌های تک‌پل استفاده شده و از لبه زیرین تیر آویزان است و عموماً تا تناژ ۱۰ تن کاربرد دارد. اما کالسکه (Crab) دارای سازه‌ای کامل است که بر روی دو ریل موازی در بالای دو پل سوار شده و توانایی جابه‌جایی بارهای بسیار سنگین‌تر را دارد.
برای جلوگیری از تاب خوردن بار در زمان حرکت کالسکه چه باید کرد؟
بهترین راهکار، تجهیز موتور حرکت عرضی کالسکه به سیستم درایو اینورتر (VFD) و سیستم ضد تاب‌خوردگی (Anti-Sway) است که شتاب مثبت و منفی ملایمی به کالسکه اعمال می‌کند.
چه اطلاعاتی برای استعلام ساخت کالسکه جدید نیاز است؟
ظرفیت تناژ بار، فاصله آکس تا آکس ریل‌های روی پل (Wheel Gauge)، نوع ریل مورد استفاده (مانند ریل چهارپهلو یا ریل راه‌آهنی A)، ارتفاع بالابری و سرعت مدنظر برای حرکت عرضی.
